Yapay zekâ küresel ticareti uçurdu

DHL ve New York Üniversitesi Stern İşletme Fakültesi tarafından yayımlanan Küreselleşme İzleme Raporu’na göre, yapay zekâ altyapısına yönelik yatırımlar dünya ticaretine güçlü ivme kazandırdı. Küresel mal ticareti, 2026’nın ilk yarısında pandemi sonrası olağanüstü toparlanma dönemi dışında son 15 yılın en hızlı büyümesini kaydetti.İSTANBUL (İGFA) - Küresel ticarette yapay zekâ etkisi giderek büyüyor. DHL ve New York Üniversitesi Stern İşletme Fakültesi’nin 30 milyondan fazla veri noktasına dayanan yeni raporu, artan gümrük vergileri ve jeopolitik gerilimlere rağmen dünya ticaretinin büyümeyi sürdürdüğünü ortaya koydu. Rapora göre yarı iletkenler, ağ ekipmanları ve veri aktarım teknolojilerine yönelik talep, küresel ticaretin başlıca itici güçleri arasında yer alıyor. Dünya Ticaret Örgütü (WTO) ve OECD analizlerine göre, yapay zekâ teknolojisini destekleyen ürünler 2025 yılında mal ticaretindeki büyümenin yüzde 42’sini oluşturdu. Bu oran, 2026’nın ilk çeyreğinde yüzde 76’ya yükseldi. KÜRESEL TİCARETTE BÜYÜME BEKLENTİSİ YÜKSELDİ Raporda, küresel mal ticaretinin 2029 yılına kadar yıllık ortalama yüzde 3,4 büyümesinin beklendiği belirtildi. Bu tahmin, önceki on yılda kaydedilen yüzde 2,7’lik yıllık ortalamanın üzerinde bulunuyor. DHL Express CEO’su John Pearson, yapay zekâ teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte çiplerden ağ ekipmanlarına kadar pek çok ürünün uluslararası tedarik zincirlerine ihtiyaç duyduğunu belirterek lojistiğin önemine dikkat çekti. İRAN SAVAŞI VE TARİFELERE RAĞMEN TİCARET SÜRÜYOR İran savaşı ve Hürmüz Boğazı’ndaki kesintiler bazı ülkelerin ticaretini olumsuz etkiledi. Rapora göre 2026’nın ilk beş ayında ticaret hacmi, geçen yılın aynı dönemine kıyasla Suudi Arabistan’da yüzde 37, Birleşik Arap Emirlikleri’nde ise yüzde 7 geriledi. ABD’nin gümrük tarifelerini yükseltmesine rağmen küresel ticaretteki etkinin sınırlı kaldığı belirtildi. Raporda bu durum; ABD’nin dünya ithalatındaki payı, bazı ithalat kalemlerinin tarifelerden muaf tutulması ve ülkelerin geniş çaplı misillemelerden kaçınmasıyla ilişkilendirildi. NYU Stern Yönetimin Geleceği Merkezi’nde DHL Küreselleşme Girişimi Direktörü Prof. Steven A. Altman ise ticaretin dayanıklılığına dikkat çekerek şirketlerin değişen politikalar ve aksaklıklar karşısında tedarik zincirlerini uyarladığını vurguladı. EN GÜÇLÜ ARTIŞ DOĞU ASYA VE PASİFİK’TE 2026’nın ilk 5 ayında ticaret değerindeki artışta Doğu Asya ve Pasifik bölgesi yüzde 24 ile ilk sırada yer aldı. Avrupa yüzde 12, Sahra Altı Afrika ise yüzde 11 büyüme kaydetti. Doğu Asya ve Pasifik’te bölge içi ticaretin payı da 2025’teki yüzde 57 seviyesinden 2026’nın ilk beş ayında yüzde 60’a yükseldi. Raporda, yapay zekâ üretimine yönelik Asya tedarik zincirlerinin bu gelişmede etkili olduğu belirtildi. ABD-ÇİN TİCARETİNDEKİ GERİLEME KÜRESEL BÖLÜNMEYE DÖNÜŞMEDİ ABD ile Çin arasındaki ticari ilişkiler zayıflarken, bu durumun dünya ekonomisini tamamen rakip bloklara ayırdığına ilişkin güçlü bir tablo ortaya çıkmadı. İki ülke arasındaki ticaretin dünya ticaretindeki payı, 2015’teki yüzde 3,5 seviyesinden 2026’nın ilk beş ayında yüzde 1,6’ya geriledi. Buna karşın rapor, ABD’nin diğer ülkeler üzerinden Çin menşeli ürün ve parçalara bağımlılığının devam ettiğine işaret etti. Rapora göre küreselleşme düzeyi 2025 yılında yüzde 25,8 ile rekor seviyeye ulaştı. Uluslararası ticaret, sermaye, bilgi ve insan hareketlerini değerlendiren endekste dört kategorinin tamamı bu yükselişe katkı sağladı. Bilgi akışları en küreselleşmiş alan olmayı sürdürürken, onu sermaye ve ticaret akışları izledi. İnsan hareketleri ise küreselleşme düzeyinin en düşük olduğu kategori olarak öne çıktı.